Naarmate je ouder wordt, kan het fijn zijn om je leven op papier te zetten. Voor jezelf om terug te kijken op memorabele momenten in je leven of voor je kleinkinderen omdat ze willen weten wie oma of opa vroeger was. Maar hoe begin je? Hoe breng je structuur aan in je verhaal?
Hoe ouder je wordt, hoe vaker je aan vroeger denkt. Verhalen over vroeger vertellen aan je kleinkinderen is natuurlijk hartstikke leuk om te doen. Kleinkinderen luisteren graag naar je verhalen en hangen aan je lippen als je op de praatstoel zit. Wie wil nou immers niet weten wat jij als opa of oma vroeger allemaal hebt meegemaakt?
Het opschrijven van al die verhalen kan wat moeilijk zijn. Laat dat je niet ontmoedigen; van uitstel komt altijd afstel. Hier zijn 5 tips die je helpen met schrijven.
1 . Haal herinneringen op
Als je wil schrijven over je leven, dan zal je herinneringen moeten ophalen. Sommige herinneringen kun je je moeiteloos voor de geest halen, andere hebben een duwtje nodig om weer naar boven te borrelen. Wat goed werkt is oude fotoalbums bekijken. Lekker een luie zondag samen met je kleinkind alle albums uitspitten. Iedere foto maakt verhalen los en werkt als een sneeuwbal: de ene herinnering volgt op de andere. Ook muziek prikkelt je geheugen. Dat ene plaatje van Roy Orbison of Fleetwood Mac kan je brengen in de jongerensoos, dansend met je meisje, of nippend aan je eerste glas bier.
Hou er rekening mee dat er ook herinneringen aan moeilijker tijden zullen bovendrijven. Geen enkel leven bestaat uit puur geluk. Geef jezelf de tijd en de ruimte om ook die verdrietige emoties te ervaren en – eventueel – op te schrijven. Dat werkt therapeutisch en kan je kinderen en kleinkinderen inzicht geven in wie jij bent als persoon.
2 . Maak losse hoofdstukken
Je kunt ervoor kiezen om chronologisch te werk te gaan. Beginnen bij het gezin waarin je opgroeide en je schooltijd. Vervolgens je eerste werkende jaren naar het beginnen van een gezin en het krijgen van kleinkinderen. Als je dat lastig vindt, kun je ook voor losse hoofdstukken kiezen. Dat is net zo interessant voor de lezer en als schrijver wat eenvoudiger, omdat je de losse verhaaltjes niet aan elkaar hoeft te verbinden.
Je kan bijvoorbeeld schrijven over die lieve juf op de lagere school, over de zware kolenzakken die je naar de kelder moest sjouwen, de geboorte van je kinderen en kleinkinderen, en zo verder. Allemaal losse herinneringen en verhalen die je uiteindelijk kunt bundelen tot jouw levensverhaal.
3 . Schrijf door zonder correcties
De eerste stap om daadwerkelijk te gaan schrijven is het moeilijkst. Zelfs de meest ervaren schrijvers raken geïntimideerd door een leeg vel papier of een blanco computerscherm. Een goede truc is om de kookwekker op 10 minuten te zetten en aan 1 stuk door te schrijven zonder te stoppen. Je zult zien dat je vanzelf in een schrijfflow terechtkomt.
Ook als je niet meer op een naam kunt komen, of een jaartal vergeten bent, schrijf je verder net zolang tot de wekker gaat. Dan heb je een goede basistekst die je kunt nalezen, corrigeren en aanvullen. En als het begin er eenmaal is, gaat de rest een stuk makkelijker.
4 . Schrijf zoals je het zou vertellen
Je schrijft voor je eigen familie, voor je kinderen en kleinkinderen. Zij vinden het leuk om jouw persoonlijkheid terug te zien in je schrijfsels. Je kunt daarom het beste voor de ik-vorm kiezen en je verhaal zó opschrijven zoals je het zou vertellen aan de keukentafel. Gebruik dus geen overdreven gewichtige taal, als je nooit zo zou praten. Blijf jezelf. Het gaat immers om jou.
5 . Laat je begeleiden door een expert
Kom je er toch niet uit? Dan kun je er ook voor kiezen een workshop levensverhalen schrijven te volgen in je woonplaats. Op internet vind je een groot aanbod van cursussen. Je krijgt dan oefeningen van een docent die je deels ter plekke en deels thuis uitvoert. Het leuke aan een workshop is dat de verhalen van je medecursisten ook weer herinneringen bij jou los zullen maken.
Wil je je verhaal professioneel laten opschrijven en er een écht boek van maken, dan kun je een biograaf inhuren. Hij of zij interviewt je dan, en jij vertelt. De biograaf zorgt voor een goed lopende tekst, een logische indeling, de vormgeving (een levensverhaal is natuurlijk pas compleet met foto’s uit je fotoalbums) en het drukwerk. Dit kan bijvoorbeeld bij Uw Levensverhaal.
Na een paar maanden kun je je kleinkinderen dan elk een exemplaar van jouw eigen boek geven. Reken maar dat ze dat leuk vinden. Veel schrijfplezier!
