De meeste scholen vallen onder het openbaar onderwijs, maar soms heeft een school een andere visie als uitgangspunt. Als je met jouw kleinkind praat over school hoor je: “Opa, de maandag is een rode dag!” Of je kleinkind heeft het over zijn ‘stamgroep’. Als grootouder moet je maar net weten wat ze dan bedoelen, maar al die verschillende soorten scholen maakt het soms wel lastig. Daarom hebben wij de meest bekende onderwijsvisies voor scholen op een rijtje gezet.
Openbaar, religieus of levensbeschouwelijk onderwijs – onderwijsvisies
Op het merendeel van de (basis)scholen wordt er lesgegeven vanuit een zekere visie. Deze is specifiek voor die school of is bepaald vanuit een overkoepelende organisatie. Komen deze denkbeelden niet voort uit een godsdienstige of andere levensbeschouwelijke richting, dan is er sprake van ‘openbaar onderwijs’. Iedereen, zowel de kinderen als de leerkrachten, is dan welkom ongeacht de achtergrond.
Naast deze vorm van onderwijs, zijn er nog een aantal stromingen waarvoor eigenlijk hetzelfde geldt. Het enige verschil zit in de vaste richtlijnen die de school moet hebben, wil het onder een bepaalde onderwijsvisie vallen. Voor een aantal van die stromingen staan hieronder hun kernwaarden beschreven.
1. Dalton
Deze visie is gebaseerd op een aantal punten: vrijheid, samenwerking en zelfstandigheid. Deze grondbeginselen zorgen ervoor dat kinderen leren omgaan met verantwoordelijkheid. Samen met hun leerkracht worden er afspraken over de leerstof gemaakt, waarna het kind zelfstandig aan de slag gaat.
2. Jenaplan
Bij dit onderwijsconcept draait het vooral om de opvoeding. Dat is ook de reden waarom kinderen van verschillende leeftijden bij elkaar in stamgroepen worden geplaatst. Zo zouden ze meer van elkaar leren. Verder staan er elke week vier basisactiviteiten centraal: gesprek, spel, werk en viering. Alles om de ‘totale persoonlijkheid’ van een kind te laten ontplooien.
3. Freinet
De interesses en belangstelling van kinderen staat bij deze onderwijsvisie centraal. Er wordt daarom niet gewerkt met vaste methodes, maar vanuit de ervaringen en belevingen van het kind. Leren moet om die reden bestaan uit experimenteel zoeken, ontdekken en vooral ‘doen’! De computer en het internet vormen hier goede hulpmiddelen bij.
4. Montessori
In deze stroming vormen de behoeften van de kinderen het uitgangspunt. Elke kind is anders en ontwikkelt zich in een eigen tempo. Dit gebeurt onder leiding van een leidster en met speciaal ontworpen leermiddelen. Door middel van maatwerk komen kinderen tot leren, zonder zich teveel hoeven in te spannen. Een balans tussen vrijheid en vaste regels is volgens de bedenkster hierbij nodig.
“Help mij het zelf te doen!”
Maria Montessori
5. OGO
Dit staat voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs. De persoonlijke ontwikkeling wordt gestimuleerd door middel van thematisch onderwijs: thema’s die aansluiten bij de ‘buitenwereld’. Samen met hun leerkracht leren kinderen met en van elkaar vaardigheden die ze zelf net nog niet onder de knie hebben. Dit heet de ‘zone van naaste ontwikkeling’. Een ander belangrijk punt binnen deze onderwijsvisie is de zingeving, de nut van de leerstof.
6. Vrije school
Aan de basis van deze stroming staat de ontwikkeling van het gevoelsleven en creatieve vorming. De ontplooiing van zijn sociale, kunstzinnige en ambachtelijke vermogens zijn even belangrijk als de ontwikkeling van het intellectuele vermogen. Dit uitgangspunt komt terug in het lesprogramma waarbij kinderen niet alleen lezen en rekenen leren, maar ook vreemde talen spreken, dansen, toneelspelen, zingen, schilderen.
Al deze verschillende onderwijsvisies zijn gericht op het kind en wijken daarmee af van de doorsnee school die vaak uitgaan van methodes. Voor beide aanpakken valt veel te zeggen, maar het belangrijkste is dat je kleinkind met plezier naar school gaat!
