Zonder te spreken verraadt ons lichaam wat we denken en wat we voelen. Dit geldt ook voor de lichaamstaal van je kleinkind. Kinderen kunnen de waarheid nog niet verhullen en laten onbewust zien hoe zij zich voelen.
Expressief van nature
Kinderen zijn vanaf het begin van aan erg expressief in hun lichaamstaal. Als baby begint het al met simpel huilen of lachen die dienen als vorm van communicatie. Ze zijn dan nog volledig aangewezen op hun lichaamstaal om
hun bedoelingen te kunnen communiceren naar de mensen om hen heen.
Hoe ouder kinderen worden, hoe beter ze zichzelf kunnen uitdrukken met woorden. Toch blijft lichaamstaal dan een belangrijke bron van informatie. Net als de groei in woordenschat, groeit hun vaardigheid om met hun lichaamstaal duidelijk te maken wat hen dwars zit.
“Lichaamstaal kan je helpen om te signaleren als er iets is met je kleinkind”
Het ‘lezen’ van lichaamstaal
Als jij de lichaamstaal van je kleinkind zou kunnen lezen, kan je er beter zijn voor je kleinkind. Het interpreteren van lichaamstaal is echter niet altijd even makkelijk. Zo is lichaamstaal bij ieder persoon weer anders. Daarnaast kan het ook nog eens per situatie verschillen.
Neem altijd de context mee in je interpretatie. Een reactie kan tot stand komen door de situatie waarin het gebeurt. Als je kleinkind zijn rug naar je toe draait, kan dat zijn omdat ze boos op je zijn of omdat ze geen interesse hebben in het gesprek. Niet alleen de situatie is van belang, maar ook wat je kleinkind zegt: verbale en non-verbale communicatie gaan hand in hand met elkaar.
Gezichtsuitdrukkingen en hun betekenis
Stand van de mond
- Glimlachend: gelukkig, vrolijk
- Afhangend: ongelukkig, teleurstelling
- Samengeknepen: kwaad, vastberaden
- Openstaand: verbaasd, verward
- Iets openstaand: geconcentreerd, nieuwsgierig
- Met de mondhoeken omhooggetrokken: snerend, afkeer
- Strak en gesloten: verborgen kwaadheid, desinteresse
Stand van de ogen
- wijd open: verrast, plezier, schrik, verontwaardigd
- Dichtgeknepen: kwaad, vastberaden, angstig
- Half dichtgeknepen en fronsend: kwaad, maar ook: afkeer
- Losjes halfdicht: slaperig, ontspannen, op zijn gemak
- Normaal open: tevreden, ontspannen
- Stralend en wijd open: opgewonden, plezier
- Bij gebrek aan oogcontact heeft het kind waarschijnlijk iets te verbergen.
Wenkbrauwen en voorhoofd
- Gefronst: kwaad, vastberaden
- Volledig ontspannen: plezier, op zijn gemak, tevreden
- Opgetrokken met ontspannen gezichtsspieren: verward, twijfelend, nieuwsgierig
- Opgetrokken met gespannen gezichtsspieren: angstig, bezorgd, pijn
- Opgetrokken met open mond: geschrokken, verrast
Houdingen van het lichaam
- Met de handen in de zij, recht aankijkend: vastbesloten, kwaad
- Voorover geleund zittend op een stoel: geïnteresseerd, deze houding helpt iemand zich te concentreren
- Afgewend naast iemand zitten: geen zin in contact, boos of vijandig
- Staan met handen in de zakken: ontspannen, op zijn gemak
- Zitten of staan met over elkaar geslagen armen: goedgehumeurd, gelukkig. Staan met gekruiste armen kan daarentegen ook op agressie en vijandigheid wijzen
Bron: J/M ouders
Aandacht geven en opletten
Houd in je achterhoofd dat vooral jonge kleinkinderen houden van na-apen. Als hun verbale communicatie niet overeenkomt met hun non-verbale communicatie, kan dat zijn omdat ze het verkeerd na doen. Door vragen te stellen kom je als opa of oma al gauw te weten wat er nou precies aan de hand is.
Het belangrijkste dat elk kind nodig heeft: aandacht en liefde. Merk je dat je kleinkind wat afstandelijk is de laatste tijd? Praat er dan over met de ouders en uit je zorgen. Het welzijn van je kleinkind staat
tenslotte bovenaan het lijstje van jou en van de ouders.
Lichaamstaal kan je helpen om te signaleren als er iets is met je kleinkind. Let daarom goed op wat je kleinkind doet èn zegt. Wil je nog meer weten over lichaamstaal bij kinderen? Hier vind je extra informatie over het onderwerp.