De meeste kinderen van 13 jaar hebben het gevoel dat ze zelf kunnen bepalen hoeveel slaap ze nodig hebben en hoe laat ze naar bed gaan. Toch is het voor deze leeftijdsgroep extra belangrijk dat ze voldoende slaap krijgen, maar hoeveel slaap is dat precies en waarom is het zo belangrijk? Je leest het hier.
Zoveel slaap heeft een 13-jarige echt nodig
Een 13-jarige heeft gemiddeld 9 tot 11 uur slaap per dag nodig. Hoeveel dat exact is, hangt af van het kind, maar het is een goede richtlijn. Volwassenen hebben gemiddeld 7 tot 9 uur slaap per dag nodig, een aardig verschil dus met kinderen van 13. Het houdt dan ook in dat kinderen van 13 niet op hetzelfde moment naar bed kunnen als volwassenen die minder slaap nodig hebben.
Om je een beeld te geven van de hoeveelheid slaap die de verschillende leeftijdscategorieën nodig hebben, een overzicht:
- 1 – 2 jaar – 11 tot 14 uur slaap per dag
- 3 – 5 jaar – 10 tot 12 uur slaap per dag
- 6 – 13 jaar – 9 tot 11 uur slaap per dag
- 14 – 17 jaar – 8 tot 10 uur slaap per dag
- 18 – 25 jaar – 7 tot 9 uur slaap per dag
Waarom voldoende slaap voor een 13-jarige belangrijk is
Kinderen hebben slaap nodig om te herstellen van de dag die ze net gehad hebben en om op te laden voor de volgende dag. Tijdens de slaap herstellen onder andere de hersenen en de spieren en kunnen schadelijke stoffen worden opgeruimd. Het lichaam en de hersenen reinigen zichzelf.
Verwerken van de dag
Slapen helpt mensen om emotioneel te herstellen. Overdag maken kinderen heel wat mee, van leuke, vrolijke momenten tot stressvolle momenten, verdriet en soms zelfs angst. Tijdens de slaap worden die emoties verwerkt en verliezen ze hun lading. Heftige emoties worden losgekoppeld van de herinnering, waardoor ook grote emoties en problemen de volgende dag minder heftig voelen.
Kinderen die hun emoties tijdens de slaap niet goed kunnen verwerken, hebben meer kans op depressie of angstklachten in de toekomst. Op korte termijn kan het gebrek aan slaap bij 13-jarigen leiden tot stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en in een aantal gevallen zelfs tot somberheid.
Slaap helpt het geheugen
Als je goed slaapt, dan helpt dat om dingen beter te onthouden. Tijdens een goede nachtrust zullen verbindingen tussen hersencellen veranderen en sterker worden, zodat je dingen kunt onthouden. Niet alleen helpt het om dingen van de dag ervoor te onthouden, maar het houdt pubers ook alerter gedurende de dag, waardoor informatie beter wordt opgeslagen.
Zo herken je een slecht slaappatroon bij 13-jarigen
Een 13-jarige zal zelf niet altijd doorhebben dat hij of zij te weinig slaapt. Toch zijn er voor ouders en grootouders manieren om een gebrek aan slaap te signaleren. Een bekend signaal is het herhaaldelijk gapen, maar ook een slecht humeur. Daarnaast zijn ze sneller geïrriteerd en kunnen ze minder goed dingen onthouden. Als een kind of kleinkind onverwacht slechte resultaten op school behaalt, kan dat ook een teken van gebrek aan slaap zijn.
Bij 13-jarigen kan het ook voorkomen dat ze meer moeite krijgen met het plannen van zaken. Bij veel slaapgebrek kunnen ze moeite hebben met het inplannen van hun huiswerk, waardoor ze vaak achter de feiten aanlopen. Huiswerk moet hierdoor op het laatste moment gemaakt worden. Dit zorgt niet alleen voor afgeraffeld huiswerk, maar het zorgt er ook voor dat 13-jarigen nog laat op de avond mentaal actief zijn. Dit kan op zijn beurt zorgen voor moeite met inslapen.
Oorzaken van slaapproblemen bij 13-jarigen
Er zijn een aantal bekende oorzaken van slaapproblemen bij pubers. Een van de oorzaken is stress om bijvoorbeeld goede resultaten te halen op school of om het huiswerk op tijd af te hebben. Een andere oorzaak van slaapproblemen kan te maken hebben met een gebrek aan beweging. Het is van belang dat pubers in ieder geval 1 uur per dag matig intensief bewegen.
Schermgebruik is een andere bekende oorzaak van slaapgebrek. Door op een scherm te kijken worden pubers alerter. Het is dan ook moeilijk om de telefoon weg te leggen en direct in slaap te vallen. Onder pubers zijn cafeïnehoudende drankjes zoals Red Bull en Monster heel populair, maar ze zorgen er ook voor dat pubers niet zo goed tot rust kunnen komen. Ook onregelmatige slaaptijden kunnen een oorzaak zijn van slaapproblemen. Hierdoor kan de biologische klok verstoord worden.
Wat kunnen ouders en grootouders doen om hun 13-jarige te helpen
Hoe je als ouder of grootouder kinderen kunt helpen voldoende slaap te krijgen, is mede afhankelijk van de oorzaak van het slaapgebrek. Bij een kind dat veel piekert, kan men een piekerkwartier instellen. Tijdens dit kwartier is het de bedoeling om aandacht te besteden aan de dingen die de 13-jarige dwarszitten. Het is belangrijk dat dit zoveel mogelijk met de ouders of grootouders wordt besproken, zodat het kind zijn hart kan luchten en met minder zorgen naar bed kan.
Help 13-jarigen bij een planning
13 is een leeftijd waarop steeds meer van een kind verwacht wordt. De gedachte is dat kinderen rond deze leeftijd in staat moeten zijn om te kunnen plannen op de lange termijn. Echter, niet ieder kind is hier op 13-jarige leeftijd al goed in. Ouders en grootouders kunnen helpen om een weekplanning op te stellen, zodat het kind op normale tijdstippen met werk bezig kan zijn.
Stel schermtijd in
Elke ouder en grootouder zal er tegenaan lopen, schermtijd. Kinderen kunnen vaak nog niet goed inschatten hoe belangrijk het is om regels in te stellen als het gaat om schermtijd en hoe belangrijk het is om de schermtijd te beperken. Te veel schermtijd kan echter sterke invloed hebben op het slaappatroon.
Het licht van de telefoon heeft invloed, maar ook het soort dingen waar kinderen mee bezig zijn. Zo kan het kijken van korte filmpjes zorgen voor een flinke dopamineboost en hetzelfde geldt voor gamen. Daarnaast is er een kans dat kinderen zich druk maken om de dingen die ze online gezien hebben. Zo kunnen nieuwsberichten over oorlog flink bij kinderen binnenkomen. Dit alles kan ervoor zorgen dat kinderen niet goed slapen.
Om te voorkomen dat kinderen ‘s avonds op hun telefoon zitten of gamen op de computer, is een van de beste oplossingen om deze apparaten niet toe te staan in de slaapkamer. We zijn ons ervan bewust dat het makkelijker gezegd is dan gedaan.
Slapen 13-jarigen wel voldoende?
In 2025 bleek uit de gezondheidsenquête van het CBS dat veel jongeren tussen 12 en 18 jaar te kampen hebben met slaapproblemen. 22% gaf aan dat ze in 2024 moeite hadden met het vatten van slaap en doorslapen. 9% van deze groep gaf zelfs aan dat de slaapproblemen effect hadden op hun dagelijks functioneren.
Het aantal jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar dat slaapproblemen heeft, is sinds 2017 verdubbeld. In dat jaar gaf slechts 10% aan dat ze problemen hadden met slapen. Nu is dat meer dan 22%. Uit het onderzoek blijkt echter wel dat het probleem bij jonge jongeren minder erg is dan bij de wat oudere jongeren. Bij 12-jarigen en 13-jarigen ging het slechts om 20% die slaapproblemen heeft, bij 15-jarigen en 16-jarigen om 25%. De cijfers laten ook zien dat kinderen met een niet-westerse achtergrond meer slaapproblemen hebben dan jongeren met een westerse achtergrond.
Gemiddeld slapen kinderen van 13 jaar voldoende, dat wil zeggen tussen 9 en 11 uur. Er is zelfs een groep die langer slaapt dan het aanbevolen aantal uren. Bij de groep 13-jarigen gaat het om 5% van de kinderen. Toch heeft 13,1% moeite met in slaap komen en 7,2% moeite met doorslapen. Meisjes hebben hier over het algemeen meer last van.
