Zodra een dierbare in de omgeving de diagnose dementie wordt vastgesteld, kan de wereld even stil staan. Er gaan waarschijnlijk direct honderd vragen door je heen waar je antwoord op wilt. Helaas is er vaak niet overal antwoord op, omdat er diverse vormen en fases zijn van dementie. Toch is het belangrijk dat je rustig blijft en steun gaat zoeken. Er zijn genoeg anderen die graag ervaringen met je willen delen. In deze blog leg ik je de basis informatie uit over dementie en tips over hoe je er het beste mee om kunt gaan.
Eerste symptomen van dementie
In het begin kan het lastig zijn om de diagnose dementie vast te stellen. Echter zijn er wel een aantal opvallende symptomen waar je op kunt letten. De bekendste is vergeetachtigheid. Dit kan al in de kleinste vorm voorkomen. Je moet hierbij natuurlijk wel onthouden dat we allemaal weleens iets vergeten. Een herkenningspunt aan vergeetachtigheid kan bijvoorbeeld zijn dat er informatie wordt vergeten die hij/zij voorheen nog wel goed kon onthouden, zoals een verjaardag. Daarnaast krijgen beginnend dementerende vaak moeite met dagelijkse handelingen, terwijl ze dit eerder nog eenvoudig konden. Denk bijvoorbeeld aan koffie zetten en de tv aanzetten.
Een ander kenmerk is het vergissen in de plaats en tijd. Zodra je iemand ergens aantreft waar dat niet hoort en ze weten zelf ook niet meer hoe dat gebeurd is, kan het een teken zijn van dementie. Bij ouderen met dementie kunnen veranderingen in het gedrag ook al snel gaan opspelen. Zo worden ze vaak sneller onrustig en slapen daardoor erg slecht. Hierdoor trekken ze zich ook eerder terug uit sociale omgevingen.
Verschillende fases dementie
Dementie kent diverse fases. Tijdens het eerste stadium is het vaak lastig om de ziekte te herkennen, daarom wordt de diagnose dementie vaak in een latere fase vastgesteld. Zodra de ziekte merkbaar wordt, kunnen de eerste symptomen gaan opvallen. Helaas is het nog wel lastig om dit gelijk door te hebben zodra je niet bij diegene woont. Ze kunnen het namelijk nog weleens verbergen, meestal uit angst en schaamte. Over het algemeen gaat het kortetermijngeheugen als eerst achteruit en worden de dagelijkse activiteiten lastiger. Alhoewel je in deze fase vaak nog niet hoeft te helpen bij verzorging, wordt persoonlijke begeleiding wel steeds belangrijker. In de laatste fase is 24-uurszorg nodig voor iemand met dementie. Het is dan namelijk bijna onmogelijk om als mantelzorger alles op je te nemen. Je moet dan eigenlijk gedag tegen je baan en verdere eigen sociale activiteiten zeggen, omdat je de persoon bijna niet meer alleen kunt laten. Schroom dus ook zeker niet om op tijd professionele hulp in te schakelen.
Wat kun je beter niet doen?
Er zijn enkele zaken waar je rekening mee moet houden zodra iemand begint te dementeren. Wat je beter niet kunt doen is jouw naaste veel tegenspreken of corrigeren. Hierdoor kun je vervelende gevoelens omhoog brengen, ze worden dan bijvoorbeeld te heftig geconfronteerd met het feit dat ze dingen vergeten. Als je in gesprek met elkaar bent zorg er dan voor dat je zacht en rustig praat, zodat je makkelijk te volgen bent. Daarnaast is het belangrijk om niet te veel vragen te stellen, praat juist over iets wat herkennend is voor diegene. Tot slot is het niet de bedoeling dat je je vrolijker gaat gedragen dan dat je je zelf voelt. Dit merkt niet alleen degene met dementie, maar ook jij voelt je er niet beter door.
Omgaan met hulpweigering
In de praktijk is regelmatig te zien dat mensen met dementie hulp weigeren. Een oorzaak kan zijn dat de persoon de ziekte bij zichzelf wilt ontdekken. Dring op zo’n moment vooral niet te veel aan op bijvoorbeeld een bezoek aan de huisarts. Dit betekent natuurlijk niet dat je wilt dat je dierbare zichzelf gaat verwaarlozen. In dit geval kan het inschakelen van professionele hulp een oplossing bieden. Vaak krijg je een casemanager toegewezen en die biedt je diverse reactie mogelijkheden aan, zij is er immers op getraind. Verder neemt de casemanager ook mogelijke woonopties met je door, zoals particuliere ouderenzorg. Het is een lastige beslissing, maar uiteindelijk een van de betere oplossingen. Zij krijgen de zorg die nodig is en jij voelt je daardoor weer veel rustiger. Daardoor worden de bezoeken ook veel fijner voor beide partijen.
